Parallelsessies

Hier zie je een overzicht van alle sessies.

1) De nieuwe benchmarkparameters: inspiratie en liefde voor het vak 

VOL Workshop door Flip Jan van Oenen en Saskia van Deursen VOL

Iedere therapeut weet dat liefde voor het vak en liefde voor de medemens noodzakelijke voorwaarden zijn om het vak te kunnen uitoefenen. Maar in het afgelopen decennium, waarin kille marktwerking, controle en ‘zorg als product’ de context bepaalden waarbinnen therapeuten in de GGZ hun werk moesten doen, is dit gegeven nogal op de achtergrond geraakt.

Recent lijkt echter een keerpunt bereikt. Boek- en congrestitels als ‘Hart voor de GGZ’, ‘Persoonlijke Psychiatrie’ en ‘Openheid en zelfonthulling van professionals’ wijzen er op dat zorg weer als relationeel proces gezien mag worden en het persoonlijke element weer een centrale plaats kan krijgen in de psychotherapie. Essentiele vragen moeten dus -opnieuw- gesteld en beantwoord worden in de context van de huidige tijd: in hoeverre kan psychotherapie worden gezien als een persoonlijke uiting, misschien zelfs als een daad van (naasten)liefde? Hoe en wanneer tonen wij dan het persoonlijke element tijdens een therapeutische sessie en wat is het effect van zo’n persoonlijke inbreng? En als we aan ‘zelfonthulling’ doen, wat is dan het ‘zelf’ dat we kennelijk verhullen? En hoe verhoudt onze naastenliefde (‘embodiment of love’) zich tot onze professionele rol? Welke taal en kaders hebben wij om hier op te reflecteren?

Aan de hand van filmfragmenten gaan wij graag met je in dialoog over hoe zelf-verhullende en zelfonthullende interacties van de therapeut de uitkomst van de behandeling kunnen beïnvloeden. De workshop beoogt een liefdevolle interactieve verkenning te zijn naar jouw hoogst persoonlijke mogelijkheden als therapeut met aandacht voor rolkeuze, feedback, improvisatie en verrassing.

2) Families of choice: hulpverlening aan gezinnen met homo-ouders

VOL Workshop door Anne Koning VOL

Steeds meer lesbische vrouwen en homomannen kiezen voor een gezin met kinderen. Het gangbare denken over gezinsverbanden en familierelaties wordt losgelaten en er worden nieuwe gezinsconstructies gevormd.

Ook gezinnen met homo-ouders kunnen vastlopen en een beroep doen op hulpverlening. Dit vraagt van therapeuten om vanzelfsprekendheden los te laten en met voldoende kennis en inlevingsvermogen te reageren op wat in het gezin speelt.

Enerzijds dien je als therapeut oog te hebben voor specifieke processen die een rol spelen in deze gezinnen. Anderzijds is het besef nodig dat er in de basis niet zoveel anders is. In deze workshop onderzoeken we aan de hand van beeldmateriaal en praktijkvoorbeelden hoe je hiertussen een passend evenwicht kan vinden. 

3) In liefde loslaten

VOL Workshop door Monique Schirris en Chris Bavinck VOL

In deze workshop maak je kennis met de complexe wereld waarin ouderen en hun directe omgeving op zoek gaan naar passende mogelijkheden om samen waardige, bestaande en dierbare verbindingen te kunnen verbreken. Centraal staat het thema bejegening en daarbinnen de bejegeningsverlegenheid. Een noodzakelijk blijvende opname van de geliefde partner of het inslaan van de richting van vrijwillige levensbeëindiging bij voltooid leven, zijn ingrijpende gebeurtenissen. Deze gebeurtenissen vragen om zorgvuldig handelen en dagen betrokken hulpverleners uit om een passende en persoonlijke bejegening te vinden. Iedere hulpverlener benadert deze levensvraagstukken echter vanuit een eigen persoonlijke overtuiging.

De systeemtherapeut wordt daarbij uitgenodigd de context zo breed mogelijk te nemen en te vertrouwen op de veerkracht van cliënten en hun betrokkenen. Families en gezinnen dragen vele verhalen in zich die helpend kunnen zijn bij de enorm ingewikkelde zoektochten. 

In deze workshop, waarin van de deelnemers een actieve houding wordt gevraagd, staat de durf voorop om de bejegeningsverlegenheid van ons als hulpverleners/systeemtherapeuten te onderzoeken. Daarbij wordt de maatschappelijke context niet buitengesloten. Er is zeker ook aandacht voor de actuele ontwikkelingen zowel in het wettelijk -juridisch kader als het emotioneel maatschappelijk debat. Deze workshop is niet alleen passend voor systeemtherapeuten in de ouderenzorg. Ook therapeuten die in de jeugdzorg werken hebben te maken met ouders en grootouders die zorg vragen.

4) Liefde onder druk. Schuld- en schaamtegevoelens bij kinderen, jongeren en hun ouders

VOL Workshop door Sabine Vermeire VOL

Het samenleven in gezinnen loopt niet altijd van een leien dakje. ‘De liefde’ is soms zoek. Zowel ouders als kind raken kwijt wat ze voor elkaar betekenen. Schuld- en schaamtegevoelens nemen ouders of kinderen in de greep of zetten hen klem.

In deze workshop leggen we de schuld- en schaamtegevoelens op de onderzoekstafel en exploreren we wegen om samen met kinderen, jongeren en ouders deze schuld- en schaamtegevoelens te deconstrueren. We gaan op zoek naar wat er voor hen toe doet, maken hun wederzijdse betrokkenheid weer zichtbaar in aanwezigheid van belangrijke getuigen zodat ze opnieuw verbondenheid kunnen ervaren. Ik illustreer en probeer deze ideeën en werkwijzen met jullie uit met behulp van video-opnames, brieven en documenten. 

5) Kan je mij graag zien in mijn onvolkomenheid? Over empathie en gebreken.

VOL Workshop door Lieven Migerode VOL

Liefde veronderstelt de wens elkaar te leren kennen. Vroeg of laat stoten partners dan op gebreken, grote en kleine beperkingen en andere rariteiten. Die rariteiten worden dan soms ‘klachten’, verwijten of diagnoses.

Deze workshop focust op ‘aanvaarden’, ‘niet veranderen’, ‘verdiepen’, ‘empathische reflectie’ als therapeutische interventies in het herstellen van de liefdesband door herstel van het ‘leren’ kennen, zodat in authenticiteit ‘ware’ liefde een kans krijgt. Van de deelnemers wordt een actieve deelname verwacht in oefeningen en al dan niet simultane rollenspelen. 

6) De verloren gewaande partnerliefde

Workshop door Ellen Aptroot 

Een man en een vrouw hebben een eerste afspraak met mij als beginnende relatietherapeut, vorige eeuw. Zegt de man: “Ik zal maar met de deur in huis vallen, kunt u ervoor zorgen dat ik weer van mijn vrouw ga houden?” Door mijn antwoord loopt de vrouw even later achter haar man naar buiten. Ik vergeet het nooit meer, ik zie haar nog lopen. Onmachtig door de vraag van haar man, teleurgesteld door wat ik zeg: “Nee, ik kan er niet voor zorgen dat u weer van uw vrouw gaat houden”. 

Wat zoekt een mens in de liefde? Over welk verlangen naar welke relatie tussen twee mensen spreken we? Er gaan heel veel relaties in een partnerrelatie schuil zoals intieme, seksuele, financiële, juridische, zakelijke, ouderschaps-, vriendschaps- (enzovoort) betrekkingen. Het vermogen als therapeut vanuit gelaagdheden te denken leidt tot verrassende en originele bemoeienis. Aan de hand van theorie en discussie over jouw praktijkvoorbeelden word je uitgenodigd tot een speurtocht in het denken over relaties binnen een relatie.

7) 'Vriendschap'

Hoorcollege door Catharina de Haas

Vertel mij wie uw vrienden zijn, en ik zeg u wie u bent. Klopt, stelt filosofe Catharina de Haas - als je ze tenminste heel bewust uitzoekt. Dan zijn ze als 'een tweede ik', zoals de ondertitel luidt van haar boek over vriendschap. Waarom een boek over een eeuwenoud onderwerp waar filosofen, psychologen en romanciers stapels over hebben volgeschreven? Omdat vriendschap, is de overtuiging van De Haas, een belangrijk bindweefsel is - juist in déze tijd. Met verbanden in de samenleving die steeds losser worden: minder vaste banen en meer flexwerken, meer scheidingen, eenoudergezinnen en samengestelde gezinnen. Ondertussen, stelt de filosofe, is onze behoefte om ergens bij te horen en ons te hechten onverminderd groot. Vriendschappen, ze duren vaak langer dan parnerrelaties, zitten vol met waardevolle wijsheden en veiligheid. Betrekken wij deze dimensie in onze spreekkamers? Wat kan een vriendschap bijdragen in een therapie? Wat kan vriendschap betekenen voor een therapeut aan het werk met cliënten? Filosofen hebben van oudsher een essentiële bijdrage geleverd aan alle vormen van therapie. Als moeder der wetenschappen gaf zij haar kinderen veel bagage mee.

In dit klassieke hoorcollege geeft Catharina de Haas, filosoof met de specialisatie en ervaring als consulent en als filosoof met het aandachtsveld 'Vriendschap' gereedschap aan alle systeemtherapeuten. Dit naast meer inzicht en bewustwording van dit zo belangwekkende fenomeen.

8) Waarom zijn gehechtheid en mentalisatie essentieel in het werken met gezinsleden met een persoonlijkheidsproblematiek?

VOL Workshop door Benedicte Lowyck VOL

Benedicte Lowyck werkt als gezinstherapeut op een afdeling voor mensen met een persoonlijkheidsstoornis. Gehechtheid en mentalisatie zijn twee essentiële concepten in haar werk. In deze workshop wordt eerst kort stilgestaan bij deze twee concepten, en de dialectiek tussen beide. Vervolgens wordt de link gemaakt met de praktijk van de gezinstherapie. Verschillende gezinstherapeutische interventies worden toegelicht en geïllustreerd aan de hand van een casus. Tenslotte worden deze mogelijke interventies ingeoefend met de aanwezigen, en wordt er gezocht hoe deze concepten ook hun klinische praktijk kunnen verrijken. 

9) Virtual Reality: een interactieve verkenning van de mogelijkheden binnen de zorg

VOL Workshop door Avinash Changa VOL

Virtual Reality (VR) is geen nieuwe vorm van film. Het is ook geen videogame of theater. VR is een digitale toepassing waarmee je als gebruiker een situatie zo écht mogelijk kunt beleven. Met behulp van VR kun je je levensecht verplaatsen in de belevingswereld van een ander. Daarom wordt VR ook wel “Empathy Machine” genoemd. Met name dit aspect versterkt het potentieel voor de zorg aanzienlijk. VR wordt al toegepast bij de behandeling van o.a. anorexia nervosa en trauma. Op welke manier zou VR toegepast kunnen worden binnen systeemtherapie? Is het een instrument waarmee mensen kunnen leren kijken vanuit een ander perspectief en wat zou dan de meerwaarde kunnen zijn voor de behandeling? 

Als deelnemer aan deze workshop brainstorm je over de toepassingsmogelijkheden van deze techniek binnen de dagelijkse praktijk. Onder leiding van Avinash Changa verken je hoe zowel de zorgverlener als de cliënt met behulp van VR vanuit een ander perspectief naar elkaar en de problematiek kunnen kijken en hoe het kan helpen de kwaliteit en effectiviteit van de zorg te verbeteren.

Door verschillende casevoorbeelden en denkoefeningen krijgen de deelnemers een aantal instrumenten aangereikt waarmee in twee uur tijd problematiek, concepten ter oplossing van deze problematiek en de praktische haalbaarheid daarvan worden onderzocht.

Bekijk hier een interview met Avinash Changa op BBC World News Live.